Ja, een tankstation mag altijd vragen om uw ID bewijs te laten zien om te controleren of u daadwerkelijk oud genoeg bent om tabak of sigaretten te kopen. Tankstations hebben de wettelijke plicht om de leeftijd (18 of ouder) te controleren, ook wel vergewisplicht genoemd.
Echter u behoeft uw ID bewijs niet te tonen als u dat niet wilt. Waarbij dan wel het resultaat zal zijn dat u geen tabak of sigaretten mee krijgt.
Sinds 15 augustus 2025 krijgen wij steeds vaker deze vraag vandaar dat deze ook is opgenomen in deze kennisbank.
Aanleiding, maar feitelijk sinds 2014 niet nieuw
Met de invoering van de Tabaks- en rookwarenwet werd besloten dat vanaf 1 januari 2014 iedere verkoper van tabak en sigaretten zich dient te vergewissen dat een koper onmiskenbaar 18 jaar of ouder is alvorens deze producten te verkopen.
Mede door gelijktijdige invoering van de nieuwe Drank- en Horecawet (DHW) welke ook de leeftijd had verhoogd naar 18 jaar hadden de verschillende branche organisaties met het ministerie van VWS afgesproken om de leeftijd van 25 jaar als een veilige leeftijdsgrens te zien.
Ook de eind 2013 opgestarte NIX18 campagne haakte hierop in, dat een ieder onder de 25 jaar zijn of haar ID-Bewijs moest laten zien.
Dat de tankstations sinds 15 augustus 2025 een ieder die tabak of sigaretten koopt een oranje kaartje meegeeft met het bericht dat men vanaf 1 oktober 2025 iedereen gaat controleren is een keuze van de brancheorganisaties in de Petrol Sector.
Met als reden de slechte naleving in de branche en het feit dat men wil voorkomen dat men geen tabak of sigaretten mag verkopen tot 2032. Immers is de verkoop van tabak nog steeds de tweede omzetgroep in deze branche welke mede door de tabaksban van 1 juli 2024 bij supermarkten versterkt is.
En men uiteraard discussies en agressie met klanten wenst te voorkomen met deze duidelijke regel, geen gedoe meer met mystery kids heeft en dat het kabinet niet de aangenomen motie van de Tweede Kamer gaat uitvoeren om de verkoop al per 2028 te beëindigen.
Iedereen vragen om ID Bewijs?
Dat men vanaf 1 oktober 2025 echt iedereen ongeacht 18, 29 en zelfs 62 om een ID-Bewijs gaat vragen bij aankoop van tabak of sigaretten is vanuit het verkopers standpunt een goed iets. Met deze regel voorkomt men feitelijk discussies.. Wil je tabak of sigaretten?… laat je ID-Bewijs zien!
Echter de Tabaks- en rookwarenwet heeft hiervoor in artikel 8 eigenlijk geen wettelijke grondslag. Alleen dat iemand onmiskenbaar 18 jaar of ouder is dient de verkoper vast te stellen, waarbij afgeproken is dat iedereen tot 25 jaar zijn of haar ID-Bewijs moet tonen. Ook wel vergewisplicht genoemd.
“Op basis van de Tabaks- en rookwarenwet lijkt het niet mogelijk dat breed wordt gecommuniceerd over een 100% controle op de leeftijd bij de verkoop van rookwaren. De NVWA zal in tankstations coulant omgaan met terughoudende communicatiemiddelen over de 100% controle die gekoppeld zijn aan de aanduiding voortkomend uit artikel 8 van de Tabaks- en rookwarenwet (aanduiding leeftijdgrens)”.
Klik hier voor het openbare verslag tussen branches en NVWA
Uiteraard bepaald het tankstation zelf of men wel of niet tabak en sigaretten aan u verkoopt.
Een rood, groen of blauw lampje op AI Camera
De aankondiging om van iedereen het ID bewijs te controleren, ongeacht de leeftijd, heeft bij zowel klanten als medewerkers nogal wat impact. Laat staan de discussies die hierdoor ontstaan.
Sommige tankstations hebben dan ook al een zogenaamd leeftijdsschatting systeem neergezet welke aan de hand van gezichtsherkenning en AI een schatting maakt.
In die zin dat als het systeem een groen lampje geeft men het ID Bewijs niet behoeft te controleren. Immers diegene zou volgens schatting ouder zijn dan 25 jaar.. ofwel een theoretische veiligheidsmarge van 7 jaar. Echter is dit niet 100% juist…
Daarnaast zijn deze hulpmiddelen alleenstaand niet rechtsgeldig en dient de verkoper zich te vergewissen aan de hand van ID Bewijzen of iemand oud genoeg is.
Ook merken wij op dat dergelijke alleenstaande camerasystemen constant aan staan en beelden analyseren van een ieder ongeacht of er wel of niet tabak gekocht wordt.
Iets wat onder andere bij de Franse privacy waakhond CNIL sinds 11 juli al onder vuur ligt, met als resultaat deze melding van de fabrikant:
Als gebruiker van onze AI Camera systemen en daarmee verwerkingsverantwoordelijke herinneren wij u eraan dat het uw verantwoordelijkheid is om ervoor te zorgen dat uw gebruik van het apparaat voldoet aan deze nieuwe CNIL-richtlijn. Onze teams werken aan dit probleem en zullen te zijner tijd verdere mededelingen doen.
!! Update 30-09-2025: Als ScanID hebben wij besloten dat het ITL-125 leeftijdsschatting systeem, ook wel Mycheckr Mini of PassAge genoemd, vanaf 1 oktober 2025 niet meer “los” als een stand-alone systeem door ons wordt geleverd, maar alleen als onderdeel van onze Ageproof oplossingen. Lees eventueel hier het bericht.
!! Update 08-10-2025: Na een week, de nieuwe regel 100% leeftijdscontrole te hanteren, gaan de Petrol branche organisaties met elkaar in overleg vanwege de verschillende communicaties en de verschillende negatieve reacties van klanten maar ook van eigenaren en medewerkers van tankstations.
!! Update 16-10-2025: De Petrol branches roepen al hun leden op om de 100% leeftijdscontrole vooralsnog door te zetten ondanks de verhoogde agressie bij tal van tankstations. Wat men feitelijk met deze maatregel wenste tegen te gaan. Denk aan de medewerkers, deze voeren alleen maar de controles van een ID Bewijs uit als onderdeel van hun werkzaamheden.
!! Update 3-11-2025: Steeds meer tankstations stoppen met de 100% controle en gaan terug naar de standaard leeftijdscontrole waarbij een ieder tot 25 jaar gecontroleerd kan worden aan de hand van een identiteitsbewijs. Ondanks dat men feitelijk achter de 100% controle van de branche organisaties staat bleek in de praktijk dat de agressie en problemen toenamen.
Uiteraard zullen we dit artikel aanpassen als er meer informatie of veranderingen beschikbaar zijn.
